The Lord of the Rings Live: Een exclusief interview met het hoofd van de techniek. Frank van Donkersgoed

LOTR_Live_FOTR_poster

Komend weekend wordt in Concertgebouw de Doelen in Rotterdam twee keer The Lord of the Rings Live uitgevoerd. Peter Jackson’s The Fellowship of the Ring wordt op groot scherm vertoond terwijl de filmmuziek van Howard Shore live wordt uitgevoerd door het Rotterdams Philharmonisch Orkest o.l.v. dirigent Ludwig Wicki met ondersteuning van sopraan Kaitlyn Lusk en drie koren.

Ter gelegenheid van de uitvoering van The Lord of the Rings Live heeft DeHobbit.net een tweetal interviews afgenomen met belangrijke betrokkenen bij dit evenement. Vandaag publiceren we ons interview met Frank van Donkersgoed die de technische verantwoordelijkheid draagt voor de uitvoeringen.

Hallo Frank, zou je je even kort voor willen stellen aan onze lezers?

Mijn naam is Frank van Donkersgoed en ik ben hoofd technische dienst bij Concert- en Congresgebouw de Doelen. Vanuit die functie ben ik verantwoordelijk voor zowel de evenemententechniek als gebouw en onderhoud. Inmiddels ligt mijn dagelijks werk meer bij gebouw en onderhoud, maar vanwege mijn ervaring met filmprojectie in de grote zaal vervul ik bij The Lord of the Rings Live ook weer even de rol van mijn vorige functie, namelijk: hoofd podiumtechniek. Dat is de verantwoordelijkheid voor belichting, geluidsversterking, projectie en dergelijke op en rond de podia.

Waren die eerdere producties met videoprojectie vergelijkbaar met The Lord of the Rings Live?

Wat betreft techniek wel. Ik herinner me een productie in het kader van het Gergiev festival waarbij we een film vertoonden van videokunstenaar Bill Viola, bij de opera Tristan und Isolde. Dat was wel bijzonder omdat we daarvoor een scherm moesten bouwen dat gedurende de voorstelling een kwartslag kon kantelen van ‘landscape’ naar ‘portrait’.

Ik heb begrepen dat je ter oriëntatie de uitvoering van The Lord of the Rings Live in The Royal Albert Hall hebt bijgewoond.

We zijn in Londen met een kleine delegatie wezen kijken. We hebben daar ook Jeff Markowitz ontmoet, de man die namens CAMI (Columbia Artists Management Inc.) optreedt als de technical production leider.

Kun je ons wat informatie geven over de inrichting van de zaal voor de uitvoering hier in Rotterdam?

We hebben een scherm met een 2:4 ratio en een afmeting van 6,5 bij 16,5 meter. We hebben dat scherm speciaal voor The Lord of the Rings Live gehuurd omdat het eigen scherm van de Doelen (hoewel groot) niet groot genoeg was om de gewenste impact van de filmvertoning te bereiken. Dit is de eerste keer dat we onze zaal aangepast hebben voor een voorstelling sinds de grote renovatie in 2009. Toen dachten we alles in huis te hebben gehaald wat we ooit nodig zouden hebben… Tot deze productie kwam.

Hoe lang duurt de technische voorbereiding op een uitvoering als deze?

Ik ben dus eerst in 2009 naar de uitvoering in Londen in The Royal Albert Hall geweest. Daar is het idee geboren. Toen zijn gauw genoeg daarna mensen van de productie naar de Doelen gekomen om de locatie te bekijken. Eind januari van dit jaar was het zeker dat de productie door zou gaan en dan begint de organisatie echt met het bestellen van de materialen en het plannen van de werkzaamheden. Het fysieke werk in de zaal is ongeveer drie weken voor de voorstellingen gestart.

En hoeveel uitvoerenden staan er straks in totaal op en om het podium?

Ik weet het niet precies maar in ieder geval een aantal dat rondom de 180 personen ligt. Het Rotterdams Philharmonisch Orkest telt ongeveer 80 leden in deze samenstelling en dan nog de drie koren.

En de koren pasten niet meer op het podium hebben we begrepen.

Wat we nu hebben is het Orkest op het podium met direct daarachter het scherm. Achter het scherm bevindt zich de geluidsversterking en links en rechts van het podium staan de koren. In Londen was dat anders daar hing het scherm hoger en verder naar achteren en waren de koren veel verder van het orkest af geplaatst. Hier in Rotterdam zijn we erg blij dat het ons gelukt is om een zo compact mogelijke opstelling te maken wat vooral ideaal is voor de geluidskwaliteit en ook de zichtlijnen op zowel het scherm en de uitvoerende muzikanten.

Hoeveel mensen hebben The Lord of the Rings Live gezien na dit weekend als we er vanuit gaan dat het huis volledig is uitverkocht?

Uitverkocht is het zeker. In deze opstelling heeft onze zaal een capaciteit van 1700 man. Dus in totaal 3400 mensen.

Wat is de grootste uitdaging om een bioscoopvertoning en een philharmonische uitvoering te combineren?

Voor mij is dat de balans vinden tussen audio en beeld. De filmvertoning is heel belangrijk, maar je wilt niet dat de bezoekers achteraf denken “oh ja, er was ook nog een orkest.” Dus in deze speciale voorstelling wil je die live muziek ook heel erg aanwezig laten zijn. Om akoestisch de balans tussen film en livemuziek goed te krijgen wil je de film en geluidsbronnen zo dicht mogelijk bij elkaar hebben. Zoals ik al zei hebben we een hele compacte opstelling weten te bereiken door extra geluidsversterking achter het scherm te plaatsen. Bovendien hebben we nog geluid aan de zijkanten van het podium. De geluidstechnicus stelt doormiddel van fractionele vertragingen de boxen zo in dat het geluid dat de luisteraar als eerste bereikt ook het geluid is waar de luisteraar op focust. Dus samenvattend de balans tussen beeld en geluid, en daarbinnen dat het geluid alle facetten van de uitvoering in zich moet hebben. De orkestrale uitvoering, de uitversterkte instrumenten en de solist, maar ook de dialogen en de geluidseffecten van de film zelf.

En hoe zou je The Lord of the Rings Live typeren? Een filmvertoning met livemuziek? Of een orkestrale uitvoering begeleid met filmbeelden?

Ik geloof dat iedereen die naar deze uitvoering komt de film al eens gezien heeft. Men komt hier dus vanwege het speciale karakter met het orkest. En dus moeten we dat zoveel mogelijk accentueren. We zijn geen bioscoop maar een concertzaal en gaan voor een compleet andere impact dan in de bioscoop. Wat wellicht leuk is om dat te illustreren is dat onze uitvoering waarschijnlijk minder luid is dan in de gemiddelde bioscoopzaal omdat het aantal decibellen daar tegenwoordig, in mijn beleving, onprettig hoog is.

Wat maakt dan precies dat speciale karakter van deze uitvoering?

Het eenmalige er van. Ieder live concert is uniek. Bovendien het warme en intieme karakter van onze concertzaal waardoor we een hele indringende atmosfeer kunnen scheppen. Naast de geluidstechniek doen we dat ook door de belichting en de uitlichting van de koren en de solisten. Door de setting en de belichting krijgt de uitvoering een heel intiem karakter en dat maakt het mede tot zo een indrukwekkende belevenis.

lotr_live_zaal_de_doelen

Frank van Donkersgoed in de grote zaal van De Doelen
Op de achtergrond de set-up voor LOTR Live

Krijgt het orkest ook speciale belichting zodat de bezoekers de musici aan het werk kunnen zien?

We hebben er voor gekozen om de zaal donker te houden. Het orkest heeft naast een minimum aan toplicht alleen de verlichting van hun lessenaars en de koren en solisten hebben toplicht, maar verder zul je vooral contouren en de lichtpuntjes van de lessenaars zien wat een hele bijzondere sfeer geeft. Daar is voor gekozen omdat we zo min mogelijk stoorlicht op het filmscherm willen en omdat het zoals gezegd de intimiteit van de voorstelling vergroot.

The Lord of the Rings Live is een grote en internationaal reizende productie. Heb je dan ook te maken met iemand die de hele wereld over reist om de individuele voorstellingen te controleren en om aanwijzingen te geven?

Die is er inderdaad. Hij komt morgen (1 juni) aan en zijn officiële titel is “technical production supervisor.” Die meneer is van CAMI en ik heb daar al veel telefoon- en e-mailcontact mee gehad. We hebben van te voren ook een ‘rider’ gekregen, dat is een tien pagina’s tellend document met instructies en technische specificaties van de voorstelling zoals de videoset-up. Omdat onze zaal iets kleiner is dan bij andere voorstellingen wijken we een klein beetje af van de instructies maar dat gaat allemaal in goed overleg. En natuurlijk ook in vertrouwen, want als de supervisor aankomt dan hebben wij de zaal al opgebouwd voor de voorstelling.

Is de uitvoering van Lord of the Rings Live in Rotterdam gelijk aan de uitvoering in bijvoorbeeld The Royal Albert Hall (Londen) of Radio City Music Hall (New York)?

Ik ben alleen in de Albert Hall geweest, maar daar passen bijvoorbeeld vijfduizend mensen in de zaal en hier is het kleiner, daarom hebben we ook een iets kleiner scherm. Maar qua aantal uitvoerende muzikanten is er weinig verschil. De koren waren in Londen geloof ik iets groter, maar dat is niet zo belangrijk want bij koren telt niet zozeer het aantal leden maar de kwaliteit van het koor. Een klein professioneel koor kan bijvoorbeeld hetzelfde effect of volume bereiken als een veel groter amateurkoor.

Wat gaat volgens jou straks het grote kippenvelmoment van de Lord of the Rings Live uitvoering in Rotterdam worden?

Nou voor mij wordt dat het moment van aanvang. Als de eerste noten klinken dan zit mijn werk er op en kan ik loslaten. Weten dat alles gelukt is en de plannen uitgevoerd zijn, is voor mij wel genieten. Tenminste, ik ga er vanuit dat we dan allemaal heel erg tevreden zijn. Wat voor het publiek het kippenvelmoment wordt durf ik zo niet te zeggen. Misschien door de unieke presentatie iets heel onverwachts? Een bepaalde scene die ze nog nooit eerder zo beleefd hadden?

De bezoekers van The Lord of the Rings Live zien het orkest, de dirigent, de solisten en de verschillende koren. Maar wat ze niet zien, zijn de mensen die hard aan het werk zijn achter de schermen. Hoeveel mensen zijn daar bezig tijdens de voorstelling?

In de zaal zitten twee mensen. De geluidtechnicus en de assistant director. De assistant director geeft alle cues en staat via headset in verbinding met alle andere techniek. Aan het begin van de voorstelling zijn er links en rechts van het podium twee mensen stand-by om de artiesten te helpen bij technische ongemakken. Dan is er nog iemand van onze eigen mensen verantwoordelijk voor de lichttechniek. De geluidstechnicus, Kevin Lacey, is onderdeel van de reizende productie. Voor de videoprojectie hebben we twee operators in de projectorkamer; en tot slot is er nog een ‘runner’ voor hand en spandiensten. Dus in totaal zijn gedurende de voorstelling zes mensen achter de schermen actief.

Had je zelf voor je aan The Lord of the Rings Live begon al een belangstelling voor J.R.R. Tolkien of de films van Peter Jackson?

Ik niet maar mijn zoon wel. Die is inmiddels 25 maar in zijn middelbareschooltijd heeft hij tot vier keer toe alle boeken van Tolkien gelezen. Toen ik hem vorige week sprak over de voorstelling in de Doelen vertelde hij dat hij zo verknocht is aan de boeken dat hij de verfilming nog nooit heeft gezien uit vrees dat die zijn eigen beleving van Tolkien geen recht kan doen. Hij heeft dus ook geen kaartje voor de voorstelling van dit weekend, maar we hebben afgesproken dat als alle drie de Lord of the Rings films ooit samen zo in de Doelen worden getoond we er met zijn tweeën naar toe gaan. Die afspraak staat! Maar goed, al heb ik zelf dus nooit de boeken gelezen; via mijn zoon heb ik wel enige kennis van het verhaal en de personages opgedaan. En ik heb zo dus ook gezien hoe je gegrepen kunt worden door de wereld van Tolkien en dit tot een jarenlange fascinatie kan leiden.

Dat laatste klinkt de lezers van de DeHobbit.net vast heel bekend in de oren!

Frank, heel erg bedankt voor de tijd die je genomen hebt om met ons te praten en we wensen jou en je medewerkers heel veel succes met de voorbereiding van The Lord of the Rings Live!

LOTR_Live_FOTR_podium

Aanstaande zaterdag verschijnt het tweede interview ter gelegenheid van The Lord of the Rings Live. Dan spreken we met cellist Pepijn Meeuws van het Rotterdams Philharmonisch Orkest.

The Lord of the Rings Live – 4 en 5 juni 2011
Concertgebouw de Doelen, Rotterdam

Howard Shore’s filmmuziek van The Fellowship of the Ring wordt uitgevoerd door:

  • Het Rotterdams Philharmonisch Orkest o.l.v. Ludwig Wicki
  • m.m.v. Groot Omroepkoor o.l.v. Heribert Feckler
  • Laurens Collegium Rotterdam o.l.v. Wiecher Mandemaker
  • Nationaal Kinderkoor en Nationaal Jongenskoor o.l.v. Annemiek van der Ven
  • Kaitlyn Lusk – sopraan

7 reacties op The Lord of the Rings Live: Een exclusief interview met het hoofd van de techniek. Frank van Donkersgoed

  1. Margot Hoiting zegt:

    Geweldig initiatief, Erg populair die Lord of the Rings. Wij doen de Lord of the Rings in Leeuwarden. In dit geval is het de muziek van Johan de Mey en het verhaal wordt verteld door Philip Curtis (in het Engels. Kom kijken op 24, 25 en 26 juni 2011!

  2. Michiel zegt:

    Beste Margot! Wat leuk om te horen. Stuur a.u.b. even een mailtje naar info@dehobbit.net over de uitvoering in Leeuwarden. Ik wil daar graag aandacht aan besteden op de website. B.v.d., Michiel

  3. FOTR Live To Projection In Rotterdam, Netherlands | Hobbit Movie News and Rumors | TheOneRing.net™ zegt:

    [...] links provided below (please note these are in Dutch so a translation tool might be required).An interview with Frank van Donkersgoed, Manager at The Concertgebouw’s Technical Department.An interview with Pepijn Meeuws, [...]

  4. Paul zegt:

    Beste heer van Donkersgoed,

    Als eerste wil ik kwijt dat ik het concert van zondag 5 juni geweldig vond.
    Ik heb de films meer dan 10 keer bekeken en de soundtracks op de cd’s heb ik tientallen keren beluisterd.
    Op een gegeven moment begon ik de muziek beter te vinden dan de films zelf, maar dat lijkt op appels met peren vergelijken.
    Het mag duidelijk zijn dat ik vrij bekend ben met de muziek bij de films.
    Een minpunt van het concert vond ik de kwaliteit van het geluid van de spraak en de geluidseffecten.
    Deze vond ik op zijn zachts gezegd matig.
    Het klonk vlak en zonder dynamiek. Ik vond deze zelfs storen op de muziek.
    Ik kan begrijpen dat de middelen voor dit onderdeel beperkt zijn, maar ik moet concluderen dat de verschillende geluiden NIET in balans zijn.
    Zo goed als de kwaliteit van de muziek is, zo matig is het geluid van de spraak en geluidseffecten.
    Wellicht een punt van verbetering (indien mogelijk) voor de volgende concerten.

  5. Hilly Harms zegt:

    Beste Frank,
    Onlangs een concert in de Doelen meegemaakt : we hebben genoten, ook van de accoustiek.

    Heeft u misschien in Son gewoond ? In dat geval zou ik graag contact met u hebben.

    vriendelijke groet,
    Hilly Harms, moeder van Judith Harms

  6. Darin Cordy zegt:

    I have been browsing online more than three hours these days,
    but I by no means found any attention-grabbing article like yours.
    It’s pretty value sufficient for me. In my opinion,
    if all site owners and bloggers made excellent content
    as you did, the web will likely be a lot more helpful than ever before.

  7. Salena Egert zegt:

    This has been shockingly open-handed with people like you to present extensively precisely what many people could have supplied
    for an ebook to generate some bucks for their own end, certainly given that you might have done it in case you wanted.
    The good ideas in addition served to provide a good way to fully grasp that other
    people have the identical fervor much like
    my personal own to grasp more around this matter.
    Certainly there are numerous more pleasant periods up front for those
    who scan your website.

Laat een reactie achter